Elke huwelik het ‘n rakleeftyd. Sommiges se vervaldatum is sommer vinnig na die blinkoogbloeiselbruid haar Facebookstatus verander het na Married en ander se vervaldatum is eers lank na die afsterwe van een van die twee.

Die Heilige Huwelik. Die kontrak, die tronk, die veiligheidsnet. Vir elke mens beteken dit iets anders.

Waarom trou mense? Waarom trou mense nog in vandag se tyd? Dit is maklik om te dink die huwelik is uitgedien, maar strukture en wette is steeds van so ‘n aard dat dit bloot net makliker is vandag vir een man om met een vrou getroud te wees. Geen afwyking daarvan het dieselfde clout in die breër gemeenskap en voor die reg nie. Dis maklik vir mense om na die huweliksertifikaat te verwys as ‘n “stukkie papier”, totdat die einste mens raad soek oor hulle regte na ‘n saamwoonverhouding.

Die Kerk as struktuur sit steeds hande in die hare oor die hele kwessie van homoseksualiteit. Die afgelope klompie dekades waarin ek as grootmens funksioneer, het daar in die Westerse wêreld ‘n ingrypende verandering plaasgevind in bestaande familiepatrone. Hierdie veranderings manifesteer in die stygende egskeidingsyfer, buite-egtelike geboortes, selfdegeslag huwelike, poli-amorie en saamwoonverhoudings.

Maar waar kom die huwelik as instelling vandaan? Is dit ‘n sosiale konstruk, of ‘n kerklike instelling? Is dit gevoed deur Calvinistiese sienings, of die gevolg daarvan? Die skeppingsverhale is in baie opsigte gebruik en misbruik om teologiese sienings oor seksualiteit en die huwelik te vorm. Maar hoe relevant is daardie sieninge nog in hierdie eeu?

Vanuit ‘n patriargale perspektief is die huwelik so geïnterpreteer dat die ondergeskiktheid van die vrou aan die man daardeur veronderstel word. Eva, die verleidster wat verantwoordelik is vir die sondeval.

Dit is nodig dat ons moet besin in watter mate, met watter deel van  ons ons huweliksmaats liefhet. Met ons harte, ons koppe of ons lywe? Die meeste mense sê en dink hulle is lief vir hulle lewensmaat. Maar om werklik ‘n maat te kan hê vir wie jy diep, onvoorwaardelike liefde het? Daardie sielsmaat aan wie jy met hart en siel en liggaam verknog is. Lyfliefde. Dis werklik min mense beskore. Die persoon met wie ons trou, die blinkoogbloeiselbruid en die ridder, is nie die persoon saam met wie ons gaan leef nie, want daardie persoon verander en groei deurentyd. Dit maak nie saak hoe lief jy die persoon het of in watter mate julle mekaar eer en ag nie – dit alleen mag op die lange duur nie genoeg wees nie.

Uit watter perspektief het die huwelik vandag nog bestaansreg? Watter perspektief is geldig, en waarom? Is die huwelik ‘n kontrak, ‘n tronk of ‘n veilige hawe?

“Marriage is a wonderful invention: then again, so is a bicycle repair kit”
– Billy Connolly

Advertisements